2026-10-09 · TWH AI

คู่มือ ภ.ง.ด.54 สำหรับการจ่ายค่าบริการซ่อมบำรุงให้ผู้ให้บริการต่างประเทศในไทย

อธิบาย ภ.ง.ด.54 สำหรับบริษัทที่จ่ายค่าบริการซ่อมบำรุงให้ผู้ขายต่างประเทศ ครอบคลุมจุดเสี่ยงเอกสาร ภาษีหัก ณ ที่จ่าย และการควบคุมอนุมัติจ่าย

สำหรับนิติบุคคลอาคารชุด ผู้จัดการอาคาร โรงงาน คลังสินค้า และสำนักงานที่ต้องดูแลงานระบบอย่างต่อเนื่อง การว่าจ้างผู้ให้บริการต่างประเทศเพื่อซ่อมบำรุงเครื่องจักร ลิฟต์ ระบบ BMS, chiller, fire alarm, access control หรือซอฟต์แวร์ควบคุมอาคาร เป็นเรื่องที่พบได้บ่อยขึ้น โดยเฉพาะเมื่ออุปกรณ์เป็นแบรนด์เฉพาะทางและมีผู้เชี่ยวชาญจากต่างประเทศเข้ามาดูแลโดยตรง อย่างไรก็ตาม เมื่อมีการจ่ายค่าบริการออกไปต่างประเทศ ประเด็นภาษีที่มักถูกมองข้ามคือ “ภ.ง.ด.54” ซึ่งเกี่ยวข้องโดยตรงกับการหักภาษี ณ ที่จ่ายและการนำส่งภาษีแทนผู้รับเงินในต่างประเทศ หากฝ่ายอาคาร ฝ่ายจัดซื้อ และฝ่ายการเงินไม่วางขั้นตอนอนุมัติและเอกสารให้ชัด อาจเกิดความเสี่ยงทั้งเรื่องภาษีย้อนหลัง เบี้ยปรับ เงินเพิ่ม และปัญหาปิดงบประมาณซ่อมบำรุงปลายปีได้

ภ.ง.ด.54 คืออะไร และเกี่ยวอะไรกับงานซ่อมบำรุงอาคาร

ภ.ง.ด.54 คือแบบยื่นภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายสำหรับการจ่ายเงินได้จากประเทศไทยให้แก่บริษัทหรือบุคคลต่างประเทศที่ไม่ได้ประกอบกิจการในไทยผ่านสำนักงานสาขาถาวรในบางกรณี โดยผู้จ่ายเงินในไทยมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายจากเงินที่จ่าย และนำส่งกรมสรรพากร

ในบริบทของงาน property maintenance กรณีที่พบได้บ่อย เช่น

ประเด็นสำคัญคือ ไม่ใช่ทุกการจ่ายเงินไปต่างประเทศจะมีภาษีแบบเดียวกัน และไม่ใช่ทุกใบแจ้งหนี้จะใช้แนวคิด “ค่าบริการ” แบบง่าย ๆ ได้ เพราะบางครั้งใน invoice เดียวอาจมีทั้งค่าแรง ค่าซอฟต์แวร์ ค่าอะไหล่ ค่าที่ปรึกษา และค่าเดินทางรวมอยู่ด้วย ซึ่งแต่ละส่วนมีผลทางภาษีต่างกัน

ทำไมฝ่ายอาคารและนิติบุคคลต้องเข้าใจเรื่องนี้ด้วย ไม่ใช่แค่ฝ่ายบัญชี

ในทางปฏิบัติ ฝ่ายบัญชีมักเป็นผู้ยื่นแบบภาษี แต่ฝ่ายอาคารหรือผู้จัดการทรัพย์สินเป็นคนเริ่มต้นความเสี่ยง เพราะเป็นผู้

หากต้นทางวางเงื่อนไขผิด เช่น รับใบเสนอราคาจากต่างประเทศมาโดยไม่แยกประเภทค่าใช้จ่าย หรือเซ็น PO ระบุว่า “ผู้ว่าจ้างรับภาระภาษีทั้งหมด” โดยไม่คำนวณ gross-up ล่วงหน้า งบซ่อมบำรุงอาจบานปลายได้ทันที

ตัวอย่างง่าย ๆ
หากนิติบุคคลอาคารจ่ายค่าบริการผู้เชี่ยวชาญต่างประเทศ 300,000 บาท และเข้าข่ายต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย 15% แต่ในสัญญาระบุว่าผู้ขายต้องได้รับเงินสุทธิ 300,000 บาทเต็ม บริษัทไทยอาจต้อง gross-up ทำให้ต้นทุนจริงเพิ่มขึ้นเป็นประมาณ 352,941 บาท และภาษีที่ต้องนำส่งอยู่ที่ประมาณ 52,941 บาท ไม่ใช่ 45,000 บาทตามการคูณตรง ๆ

นี่คือเหตุผลที่ผู้จัดการอาคารควรเข้าใจหลักการเบื้องต้นของ ภ.ง.ด.54 เพื่อควบคุมงบประมาณและลดข้อพิพาทกับ vendor

กรณีงานซ่อมบำรุงแบบใดที่มักเข้าข่าย ภ.ง.ด.54

1) ค่าบริการเทคนิคจากต่างประเทศ

เช่น ผู้ผลิตระบบทำความเย็นจากยุโรปส่งวิศวกรเข้ามาตรวจ performance test หรือ troubleshooting ในไทย 2–5 วัน มูลค่างานอาจอยู่ที่ 120,000–450,000 บาทต่อครั้ง ไม่รวมตั๋วเครื่องบินและที่พัก

หากเป็นค่าบริการที่ใช้ในประเทศไทย มักต้องพิจารณาการหักภาษี ณ ที่จ่ายตามกฎหมายไทย และอาจเกี่ยวข้องกับภาษีมูลค่าเพิ่มแบบ reverse charge ด้วยในบางกรณี

2) ค่า remote support และ software maintenance

ปัจจุบันหลายอาคารใช้ระบบ cloud หรือระบบควบคุมจากต่างประเทศ เช่น dashboard พลังงาน ระบบ access control หรือ predictive maintenance software โดยค่าบริการรายปีพบได้ตั้งแต่ 80,000–600,000 บาทต่อปีสำหรับอาคารขนาดกลางถึงใหญ่

กรณีนี้มักสับสนระหว่าง

การจัดประเภทผิด ส่งผลต่ออัตราภาษีหัก ณ ที่จ่ายโดยตรง โดยเฉพาะเมื่อมีอนุสัญญาภาษีซ้อนเข้ามาเกี่ยวข้อง

3) ค่าควบคุม ติดตั้ง ทดสอบระบบหลังซ่อมใหญ่

เช่น overhaul ปั๊มน้ำดับเพลิง, recommissioning AHU, calibration ระบบควบคุม หรือ tuning เครื่องจักรเฉพาะทาง บางครั้งอะไหล่ซื้อจากตัวแทนในไทย แต่ค่าผู้เชี่ยวชาญทดสอบระบบเรียกเก็บจากสำนักงานใหญ่ต่างประเทศแยกใบ invoice อีกชุดหนึ่ง

จุดนี้ฝ่ายอาคารควรแยก PO และเอกสารรับงานให้ชัด เพราะ “ค่าสินค้า” กับ “ค่าบริการ” มีผลทางภาษีคนละส่วน

ความเสี่ยงเอกสารที่พบบ่อยในงาน maintenance ข้ามประเทศ

ใบเสนอราคาไม่แยกค่าใช้จ่าย

ตัวอย่างใบเสนอราคาที่เสี่ยง:

รูปแบบนี้ทำให้ฝ่ายบัญชีตัดสินใจยากว่าจำนวนใดเป็นฐานภาษี และจำนวนใดอาจมีลักษณะเป็นค่าใช้จ่ายประกอบอื่น ๆ

แนวทางที่ควรทำ:

ไม่มีหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษี

หากบริษัทต้องการใช้อัตราภาษีตามอนุสัญญาภาษีซ้อน ผู้รับเงินต่างประเทศมักต้องมีเอกสาร เช่น certificate of residence จากประเทศของตน หากไม่มีเอกสารนี้ การใช้อัตราลดหย่อนตามอนุสัญญาอาจมีความเสี่ยง

สัญญาใช้คำกว้างเกินไป

ข้อความอย่าง “technical support” หรือ “system usage fee” โดยไม่อธิบายรายละเอียด อาจเปิดช่องให้ตีความต่างกันระหว่างฝ่ายภายใน ผู้สอบบัญชี และกรมสรรพากร

ควรระบุให้ชัดว่าเป็น:

จ่ายก่อนเอกสารครบเพราะงานเร่ง

นี่เป็นสถานการณ์จริงในอาคารและโรงงานจำนวนมาก เช่น chiller เสียในช่วงหน้าร้อน หรือ fire alarm panel ขัดข้องก่อนวันตรวจอาคาร ฝ่ายปฏิบัติการมักเร่งให้การเงินจ่ายทันทีเพื่อให้ vendor ปลดล็อกระบบหรือส่งวิศวกรมาหน้างาน ผลคือจ่ายเงินออกไปแล้วค่อยตามเอกสารภาษีทีหลัง ซึ่งเป็นความเสี่ยงสูง

ภาษีหัก ณ ที่จ่าย: จุดที่ต้องระวังที่สุด

หลักสำคัญคือ เมื่อมีการจ่ายเงินให้ผู้รับต่างประเทศ ต้องพิจารณาก่อนว่าเงินดังกล่าวเป็นเงินได้ประเภทใด และเข้าข่ายต้องหักภาษีในไทยหรือไม่ รวมถึงมีอนุสัญญาภาษีซ้อนที่ใช้ได้หรือไม่

อัตราที่มักพบในทางปฏิบัติ

ในหลายกรณี ค่าบริการหรือค่าสิทธิที่จ่ายไปต่างประเทศอาจถูกพิจารณาในอัตรา 15% ตามหลักทั่วไป แต่ในบางกรณีอาจแตกต่างตามลักษณะเงินได้และอนุสัญญาภาษีซ้อนของแต่ละประเทศ

เพราะฉะนั้น ฝ่ายอาคารไม่จำเป็นต้องฟันธงอัตราภาษีเอง แต่ต้องรู้ว่าหากไม่ส่งข้อมูลให้บัญชีครบ บัญชีจะคำนวณไม่ได้หรืออาจเลือกใช้แนวทางที่ conservative ที่สุด ซึ่งทำให้ต้นทุนสูงขึ้น

ตัวอย่างสถานการณ์จริง

กรณี A: ผู้เชี่ยวชาญต่างประเทศเข้ามาซ่อมระบบลิฟต์

คำถามที่ต้องตอบ:

หากตอบไม่ได้ครบ ฝ่ายบัญชีจะมีความเสี่ยงในการคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายและยื่น ภ.ง.ด.54

กรณี B: software maintenance ระบบ BMS รายปี

กรณีนี้มักมีข้อถกเถียงว่าเป็นค่าบริการหรือค่าสิทธิ หากตีความต่างกัน อัตราภาษีและเอกสารที่ต้องใช้ก็เปลี่ยนไป

กรณี C: overhaul ปั๊มน้ำดับเพลิง

กรณีนี้ควรแยกเอกสารซื้ออะไหล่ในประเทศออกจากบริการต่างประเทศอย่างชัดเจน เพื่อไม่ให้เกิดความสับสนในการหักภาษี

การควบคุมอนุมัติจ่าย: วิธีตั้ง workflow ให้ปลอดภัยและไม่ช้างาน

สำหรับนิติบุคคลหรือผู้บริหารอาคาร การควบคุมที่ดีไม่ใช่การเพิ่มเอกสารจนทำงานช้า แต่คือการออกแบบจุดตรวจที่จำเป็นจริง

ขั้นที่ 1: คัดกรอง vendor ตั้งแต่ก่อนเปิด PO

ให้ฝ่ายจัดซื้อหรือธุรการถาม 5 เรื่องก่อนเสมอ:

  1. ผู้ขายเป็นบริษัทไทยหรือต่างประเทศ
  2. ให้บริการในไทยหรือจากต่างประเทศ
  3. เป็นค่าสินค้า ค่าบริการ ค่าสิทธิ หรือแบบผสม
  4. ราคาเสนอรวมภาษีหรือยัง
  5. มีเอกสารภาษีรองรับการใช้อัตราตาม DTA หรือไม่

แนะนำให้ทำ vendor intake form 1 หน้า เพื่อเก็บข้อมูลนี้ตั้งแต่ต้น

ขั้นที่ 2: บังคับให้ใบเสนอราคาแยกรายการ

ควรกำหนดใน procurement policy ว่าใบเสนอราคาจากต่างประเทศต้องแยกอย่างน้อย 4 หมวด

เมื่อแยกได้ชัด ฝ่ายบัญชีและภาษีจะประเมินได้เร็วขึ้น และฝ่ายอาคารก็เปรียบเทียบราคาตลาดได้จริง

ขั้นที่ 3: ตั้ง approval threshold ตามมูลค่างาน

ตัวอย่างแน

พร้อมเริ่มต้นแล้วใช่ไหม?

ส่งคำขอ ฟรี รับใบเสนอราคาภายใน 30 นาที

ส่งคำขอบริการ
ส่งคำขอบริการ →