2026-11-08 · TWH AI
คู่มือทำเรตราคางานซ่อมบำรุงสำหรับ Property Managers ในไทย
เรียนรู้วิธีจัดทำ rate card งานซ่อมบำรุงเพื่อวางงบ คุมต้นทุน และเปรียบเทียบราคา vendor หลายพื้นที่ในไทยได้อย่างเป็นระบบสำหรับองค์กร B2B
สำหรับผู้จัดการอาคาร ผู้บริหารนิติบุคคล หรือทีมจัดซื้อขององค์กร การทำ “เรตราคางานซ่อมบำรุง” หรือ rate card ไม่ใช่แค่เรื่องของการต่อรองราคาให้ถูกลง แต่เป็นเครื่องมือสำคัญในการควบคุมงบประมาณ วางแผนงานล่วงหน้า และเปรียบเทียบผู้รับเหมาหรือ vendor หลายรายในหลายพื้นที่ได้อย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะในประเทศไทยที่ต้นทุนแรงงาน ค่าเดินทาง ค่าวัสดุ และข้อกำหนดด้านความปลอดภัยอาจต่างกันมากระหว่างกรุงเทพฯ ปริมณฑล เมืองท่องเที่ยว และต่างจังหวัด บทความนี้จะสรุปวิธีจัดทำ rate card งานซ่อมบำรุงให้ใช้งานได้จริงในบริบท B2B พร้อมตัวเลขราคาตลาดไทย แนวทางอ้างอิงกฎหมายที่เกี่ยวข้อง และเทคนิคใช้งานหน้างานสำหรับองค์กร
ทำไม Property Manager ควรมี rate card กลางขององค์กร
หลายองค์กรยังใช้วิธีขอใบเสนอราคาเป็นครั้ง ๆ เมื่อมีงานเสียหรือมีโครงการซ่อมย่อยเกิดขึ้น วิธีนี้เหมาะกับงานเฉพาะทางหรือมูลค่าสูง แต่ถ้าเป็นงานซ่อมบำรุงประจำ เช่น เปลี่ยนหลอดไฟ ซ่อมท่อน้ำรั่ว ล้างแอร์ แก้ไฟฟ้าขัดข้อง หรือเปลี่ยนอุปกรณ์ในห้องน้ำ การไม่มีเรตราคากลางจะทำให้เกิดปัญหา 4 ข้อหลัก
1) คุมงบยาก
หากแต่ละสาขาเรียก vendor คนละราย ใช้หน่วยราคาไม่เหมือนกัน บางรายคิดเป็น “เหมางาน” บางรายคิด “ค่าแรง + ค่าวัสดุ” ผู้บริหารจะเทียบต้นทุนจริงได้ยากมาก
2) เปรียบเทียบราคาไม่ได้
ตัวอย่างง่าย ๆ งานเปลี่ยนก๊อกอ่างล้างมือ บางรายเสนอ 1,200 บาทรวมวัสดุ บางราย 650 บาทเฉพาะค่าแรง และอีกบางรายคิดค่าตรวจเช็ก 500 บาทแยกต่างหาก ถ้าไม่มี format rate card กลาง จะเหมือนเทียบคนละสินค้า
3) อนุมัติงานช้า
ทีมหน้างานอาจต้องรออนุมัติหลายรอบ โดยเฉพาะงานที่เกิดนอกเวลาทำการ เช่น น้ำรั่ว ไฟดับ แอร์เสียในพื้นที่เชิงพาณิชย์ ซึ่งกระทบผู้เช่าและรายได้โดยตรง
4) เสี่ยงต่อ overcharge ในงานเร่งด่วน
งาน emergency หลังเวลา 18.00 น. หรือวันหยุด มักมีค่าใช้จ่ายเพิ่ม 1.5–2 เท่า หากองค์กรไม่มีเพดานราคาและ SLA ที่ชัดเจน อาจเกิดค่าใช้จ่ายส่วนเกินได้ง่าย
ดังนั้น rate card ที่ดีควรเป็น “กรอบอ้างอิง” ที่ทุกสาขาใช้ร่วมกัน แม้จะยังเปิดให้มีการต่อรองตามพื้นที่หรือปริมาณงานได้
rate card งานซ่อมบำรุงควรมีอะไรบ้าง
การทำ rate card ไม่ควรมีแค่รายการงานกับราคา แต่ควรออกแบบให้ใช้งานได้จริงทั้งฝ่ายอาคาร ฝ่ายจัดซื้อ และฝ่ายการเงิน
1) แยกหมวดงานให้ชัด
หมวดพื้นฐานที่พบได้บ่อยในอาคารสำนักงาน คอนโด โรงงานเบา คลังสินค้า และพื้นที่ค้าปลีก ได้แก่
- งานไฟฟ้า
- งานประปาและสุขาภิบาล
- งานปรับอากาศและระบายอากาศ
- งานโยธาและซ่อมแซมทั่วไป
- งานสีและผิวผนัง
- งานหลังคาและกันซึม
- งานระบบความปลอดภัยเบื้องต้น
หากองค์กรมีหลายอาคาร การจัดหมวดเดียวกันทุกพื้นที่จะช่วยให้วิเคราะห์ต้นทุนรวมได้ง่ายขึ้น เช่น งาน ระบบไฟฟ้า และ งานประปา ควรแยกหน่วยราคาเป็นมาตรฐานเดียวกัน
2) กำหนดหน่วยวัดของแต่ละงาน
ตัวอย่างหน่วยที่ควรใช้
- ต่อจุด: เปลี่ยนปลั๊กไฟ, เปลี่ยนโคมไฟ, เปลี่ยนก๊อกน้ำ
- ต่อเครื่อง: ล้างแอร์, ซ่อมปั๊มน้ำ, เช็กตู้ไฟ
- ต่อตารางเมตร: ทาสี, กันซึม, ปูกระเบื้อง
- ต่อเมตร: เดินท่อ, เดินสายไฟ, เปลี่ยนรางน้ำ
- ต่อครั้ง: เรียกตรวจเช็กหน้างาน, PM inspection
- ต่อคน-ชั่วโมง: ช่าง standby, งานแก้ไขเฉพาะกิจ
3) ระบุ scope รวม/ไม่รวม
นี่คือส่วนที่สำคัญที่สุด เช่น รายการ “เปลี่ยนลูกลอยแทงก์น้ำ 1,500–3,500 บาท” ต้องระบุให้ชัดว่า
- รวมค่าแรงติดตั้งหรือไม่
- รวมอุปกรณ์รุ่นมาตรฐานหรือไม่
- รวมค่าปิด-เปิดระบบน้ำหรือไม่
- รวมค่าเข้าหน้างานหรือไม่
- รับประกันงานกี่วัน
4) กำหนดเงื่อนไขพื้นที่และเวลา
ราคาควรแยกอย่างน้อย 3 มิติ
- พื้นที่: กรุงเทพฯ/ปริมณฑล, เมืองหลัก, ต่างจังหวัด
- เวลา: เวลาทำการ, หลังเวลาทำการ, วันหยุด
- ประเภทอาคาร: อาคารสูง, พื้นที่ที่ต้องใช้ permit, พื้นที่เปิดให้บริการลูกค้า
วิธีตั้งโครงสร้างราคาให้เหมาะกับตลาดไทย
ในประเทศไทย งานซ่อมบำรุงมักมีองค์ประกอบต้นทุน 5 ส่วน
1) ค่าแรงช่าง
อัตราตลาดโดยประมาณในปีปัจจุบันสำหรับงาน B2B
- ผู้ช่วยช่าง: 600–900 บาท/วัน
- ช่างทั่วไป: 900–1,500 บาท/วัน
- ช่างชำนาญเฉพาะทาง: 1,500–2,800 บาท/วัน
- หัวหน้าช่าง/วิศวกรควบคุม: 2,500–5,000 บาท/วัน
สำหรับงาน service call ขนาดเล็ก vendor มักไม่คิดตามวันเต็ม แต่คิด “ค่าเข้าบริการ” เช่น 500–1,500 บาท/ครั้ง แล้วบวกค่าแรงตามงานจริง
2) ค่าวัสดุ
วัสดุในไทยมีความต่างด้านแบรนด์สูงมาก เช่น สวิตช์ไฟราคาจุดละ 80 บาทถึง 600 บาท, ก๊อกน้ำ 250 บาทถึง 3,500 บาท, ลูกลอยแท็งก์น้ำ 180 บาทถึง 1,500 บาท ดังนั้นใน rate card ควรแยกวัสดุเป็น 3 ระดับ
- Economy
- Standard commercial grade
- Premium / specified brand
3) ค่าเดินทางและ logistics
กรุงเทพฯ ชั้นในอาจไม่คิดเพิ่มหากรวมอยู่ใน service area แต่ปริมณฑลและต่างจังหวัดมักมีค่าเดินทาง 500–3,000 บาท/เที่ยว หรือคิดตามระยะทาง
4) ค่าอุปกรณ์เฉพาะ
เช่น บันไดสูง, scaffolding, เครื่องเชื่อม, vacuum pump, manifold gauge, thermal scanner, เครื่องฉีดน้ำแรงดันสูง หากไม่ระบุล่วงหน้า vendor อาจบวกภายหลัง
5) ค่าเสี่ยงและความเร่งด่วน
งานด่วน 2 ชั่วโมง, งานกลางคืน, งานในพื้นที่เปิดบริการ, งานบนที่สูง, งานที่ต้องใช้ work permit มักมี surcharge 15–100%
ตัวอย่างเรตราคากลางที่ใช้ได้จริงในไทย
ตัวเลขด้านล่างเป็นช่วงราคาตลาดโดยประมาณสำหรับงาน B2B ขนาดเล็กถึงกลางในเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑล โดยควรใช้เป็น baseline เพื่อเทียบ vendor ไม่ใช่ราคาตายตัว เพราะต้นทุนจริงขึ้นกับยี่ห้ออุปกรณ์ ปริมาณงาน และข้อจำกัดหน้างาน
งานไฟฟ้า
- ตรวจเช็กและแก้ไฟไม่ติด 1 จุด: 500–1,200 บาท ไม่รวมอะไหล่
- เปลี่ยนสวิตช์/ปลั๊ก 1 จุด: 350–900 บาท ค่าแรง, หรือ 500–1,500 บาทรวมอุปกรณ์มาตรฐาน
- เปลี่ยนเบรกเกอร์ย่อย MCB: 700–2,500 บาท รวมค่าแรงและอุปกรณ์ตามขนาด
- เปลี่ยนโคมไฟ LED panel 60x60 ซม.: 1,200–2,800 บาท/จุด รวมอุปกรณ์
- เดินสายไฟร้อยท่อใหม่: 80–250 บาท/เมตร ไม่รวมอุปกรณ์บางประเภท
- ตรวจ PM ตู้ MDB/DB ขนาดเล็ก: 2,500–8,000 บาท/ตู้
หากองค์กรมีหลายสาขา งานในหมวด งานไฟฟ้าอาคาร ควรมี code รายการเดียวกันทุกพื้นที่ เช่น EL-01 ตรวจเช็ก, EL-02 เปลี่ยนอุปกรณ์, EL-03 เดินระบบเพิ่ม เพื่อทำ benchmark ข้ามสาขาได้
งานประปาและสุขาภิบาล
- ซ่อมน้ำรั่วซึมเล็กน้อย 1 จุด: 800–2,000 บาท
- เปลี่ยนก๊อกน้ำอ่างล้างมือ: 700–2,500 บาท รวมค่าแรงและอุปกรณ์ระดับมาตรฐาน
- แก้ท่อตันอ่างล้างมือ/พื้นห้องน้ำ: 1,000–3,500 บาท/จุด
- เปลี่ยนชักโครกทั้งชุด: 3,500–9,000 บาท รวมค่าแรงและสุขภัณฑ์เกรดทั่วไป
- เปลี่ยนวาล์วน้ำ/stop valve: 450–1,500 บาท/จุด
- ล้างแทงก์น้ำขนาดเล็กถึงกลาง: 2,500–12,000 บาท/ครั้ง
สำหรับอาคารที่มีงานแจ้งเสียบ่อย เช่น ห้องน้ำส่วนกลาง ร้านค้า หรือสำนักงานหลายชั้น การมีเรตราคากลางในหมวด งานประปาและท่อ จะช่วยลดเวลาขออนุมัติได้มาก
งานปรับอากาศ
- ล้างแอร์ wall type 9,000–24,000 BTU: 600–1,200 บาท/เครื่อง
- ล้างแอร์ cassette/ceiling type: 1,500–3,500 บาท/เครื่อง
- เติมน้ำยาแอร์: 800–3,000 บาท ขึ้นกับชนิดและปริมาณ
- เปลี่ยน capacitor: 900–2,500 บาท
- เปลี่ยน fan motor: 2,500–7,000 บาท
- PM ระบบแอร์เชิงพาณิชย์ขนาดกลาง: 3,000–15,000 บาท/ชุด
ในอาคารสำนักงานหรือ retail ที่ uptime สำคัญ ควรแยก rate card งาน ล้างและซ่อมแอร์ เป็น PM, corrective, emergency ชัดเจน เพราะค่าใช้จ่ายต่างกันมาก
งานโยธาและซ่อมแซมทั่วไป
- อุดรอยรั่ว/รอยแตกร้าวเล็ก: 800–2,500 บาท/จุด
- ทาสีซ่อมเฉพาะจุด: 250–600 บาท/ตร.ม.
- ทาสีใหม่ภายใน: 120–280 บาท/ตร.ม. รวมแรงและสีเกรดมาตรฐาน
- เปลี่ยนกระเบื้องพื้น/ผนังเฉพาะจุด: 500–1,500 บาท/ตร.ม. ไม่รวมค่ารื้อหนัก
- ซ่อมฝ้าเพดานยิปซัม: 600–1,800 บาท/ตร.ม.
วิธีปรับราคาให้ใช้ได้หลายพื้นที่ในไทย
องค์กรที่มีสาขาหลายจังหวัดมักเจอปัญหาว่า “ราคากรุงเทพฯ ใช้กับต่างจังหวัดไม่ได้” ซึ่งเป็นเรื่องจริงบางส่วน แต่แก้ได้ด้วย pricing factor
โมเดลแนะนำ
ให้ตั้ง “ราคาอ้างอิงกรุงเทพฯ” เป็นฐาน 100 แล้วใช้ factor ตามพื้นที่ เช่น
- กรุงเทพฯ ชั้นใน: 100
- ปริมณฑล: 95–105
- หัวเมืองใหญ่ เช่น เชียงใหม่ ขอนแก่น ภูเก็ต ชลบุรี: 95–110
- ต่างจังหวัดทั่วไป: 90–105
- พื้นที่ห่างไกล/เดินทางยาก: 110–130
ตัวอย่าง: ล้างแอร์ cassette ราคา base 2,200 บาท/เครื่อง
- สาขากรุงเทพฯ ใช้ 2,200 บาท
- สาขาชลบุรีอาจใช้ 2,100–2,300 บาท
- สาขาเกาะหรือพื้นที่ remote อาจเป็น 2,600–2,900 บาท เพราะมีค่าเดินทางและเวลารอหน้างานเพิ่ม
แนว