2026-10-31 · TWH AI
วิธีตั้งงบซ่อมบำรุงโดยอิงราคาเสนอจริงสำหรับผู้จัดการอาคารในไทย
คู่มือ B2B สำหรับผู้จัดการอาคารและทีมการเงินในไทย ใช้ใบเสนอราคาเทียบต้นทุนซ่อมบำรุง วางงบแม่นขึ้น คุมความเสี่ยงหลายสาขาได้ดีขึ้น
การตั้งงบซ่อมบำรุงอาคารในไทยให้แม่นยำ ไม่ควรเริ่มจาก “งบปีที่แล้วบวกเผื่อ” เพียงอย่างเดียว โดยเฉพาะสำหรับผู้จัดการอาคาร สำนักงานนิติบุคคลอาคารชุด อาคารสำนักงาน โรงงานขนาดกลาง หรือพอร์ตอาคารหลายสาขา เพราะต้นทุนแรงงาน วัสดุ อะไหล่ ระบบไฟฟ้า ระบบประปา และเงื่อนไขผู้รับเหมามีความผันผวนสูงในแต่ละพื้นที่ วิธีที่ใช้งานได้จริงกว่าคือการอิง “ราคาเสนอจริง” จากงานที่ใกล้เคียงกันในตลาด แล้วนำมาจัดหมวดความเสี่ยง ความเร่งด่วน และรอบการเสื่อมสภาพของทรัพย์สิน วิธีนี้ช่วยให้ทีมปฏิบัติการคุยกับทีมการเงินได้ด้วยข้อมูลเดียวกัน ลดปัญหางบไม่พอ งานด่วนแทรก และการอนุมัติล่าช้าในช่วงที่อาคารต้องเดินระบบต่อเนื่อง
ทำไมการตั้งงบแบบอิงใบเสนอราคาจริงจึงเหมาะกับอาคารในไทย
ผู้จัดการอาคารในไทยมักเจอ 3 ปัญหาพร้อมกัน คือ
- สินทรัพย์เสื่อมสภาพไม่เท่ากันในแต่ละสาขา
- ราคาตลาดเปลี่ยนเร็ว โดยเฉพาะงานไฟฟ้า ปั๊มน้ำ แอร์ สุขาภิบาล และงานกันซึม
- ฝ่ายการเงินต้องการเหตุผลเชิงตัวเลข ไม่ใช่เพียง “เผื่อไว้ก่อน”
การใช้งบประมาณจากราคาเสนอจริงช่วยตอบโจทย์ทั้งสามด้าน เพราะเป็นข้อมูลที่อิงสภาพงานจริง พื้นที่จริง และมาตรฐานวัสดุที่เลือกจริง เช่น งานเปลี่ยนปั๊มน้ำขนาด 2–3 HP ในคอนโดหรืออาคารสำนักงานขนาดกลาง แม้สเปกคล้ายกัน แต่ราคาสุดท้ายอาจต่างกัน 20–35% หากหน้างานต้องหยุดระบบกลางคืน มีข้อจำกัดเรื่องขนย้าย หรือมีข้อกำหนดด้านความปลอดภัยเพิ่มเติม
ในมุม B2B ข้อดีอีกอย่างคือช่วยให้คุณเปรียบเทียบ “ต้นทุนรวม” ไม่ใช่เฉพาะค่าของ เช่น ราคาอะไหล่ 25,000 บาท อาจดูถูก แต่เมื่อรวมค่าแรง ค่าทดสอบระบบ ค่าเข้าพื้นที่กลางคืน ค่ารับประกัน และ VAT แล้ว ใบเสนอราคาอาจขึ้นไปที่ 38,000–45,000 บาท หากงบตั้งไว้ต่ำเกินไป งานจะติดที่ขั้นอนุมัติทันที
โครงสร้างงบซ่อมบำรุงที่ควรใช้ในองค์กร
สำหรับอาคารหรือพอร์ตหลายสาขา ไม่ควรรวมงบซ่อมบำรุงเป็นก้อนเดียว ควรแบ่งอย่างน้อย 4 หมวดเพื่อให้บริหารง่ายและวิเคราะห์ย้อนหลังได้
1) งาน PM ตามแผน
เป็นงานบำรุงรักษาเชิงป้องกัน เช่น ตรวจระบบไฟฟ้า ปั๊มน้ำ ตู้ MDB สุขภัณฑ์ ระบบระบายน้ำ หลังคา และพื้นที่ส่วนกลาง งบส่วนนี้ควรอิงจากสัญญารายเดือน/รายไตรมาสและตารางงานประจำปี
ตัวอย่างงบตลาดไทย:
- ตรวจเช็กระบบไฟฟ้าอาคารสำนักงานขนาดเล็ก–กลาง: 8,000–25,000 บาท/ครั้ง
- PM ปั๊มน้ำและถังแรงดัน: 6,000–18,000 บาท/ครั้ง
- ล้างถังเก็บน้ำและตรวจระบบประปาเบื้องต้น: 12,000–35,000 บาท/ครั้ง
- ตรวจสุขาภิบาลและท่อระบายน้ำรวมพื้นที่ส่วนกลาง: 5,000–20,000 บาท/ครั้ง
หากองค์กรมีสาขาหลายแห่ง การรวมบริการแบบพอร์ตเดียวอาจต่อรองราคาเฉลี่ยต่อไซต์ได้ลดลง 5–15% ขึ้นกับจำนวนสาขาและความถี่เข้าบริการ
2) งาน Corrective Maintenance
คืองานซ่อมเมื่อเสียจริง เช่น ปั๊มไม่ทำงาน ไฟช็อต เบรกเกอร์ทริป ท่อรั่ว โถสุขภัณฑ์ตัน น้ำรั่วจากฝ้า งานกลุ่มนี้ควรตั้งงบจากประวัติ 12–24 เดือนย้อนหลังร่วมกับราคาเสนอจริงล่าสุด
ตัวอย่างราคา:
- เปลี่ยนเบรกเกอร์ MCCB/MCB พร้อมค่าแรง: 3,500–35,000 บาท แล้วแต่ขนาดและยี่ห้อ
- ซ่อมปั๊มน้ำหรือเปลี่ยนซีล/ลูกปืน: 4,000–18,000 บาท
- เปลี่ยนลูกลอย วาล์ว เช็กวาล์ว หรืออุปกรณ์ประปาห้องน้ำ: 1,500–12,000 บาท/จุด
- แก้ท่อแตกรั่วพร้อมรื้อ-คืนผิวบางส่วน: 5,000–40,000 บาท/จุด
3) งานฉุกเฉิน
เป็นงบที่ต้อง “พร้อมใช้” เช่น ไฟดับบางส่วน ปั๊มดับ น้ำล้นจากชั้นดาดฟ้า ท่อน้ำแตกในพื้นที่เช่า หรือระบบไฟมีความเสี่ยงด้านความปลอดภัย โดยทั่วไปองค์กรที่มีผู้เช่า หรือมี SLA ภายในเข้ม ควรสำรองงบฉุกเฉิน 10–20% ของงบซ่อมบำรุงรวม
ตัวอย่าง:
- เรียกช่างเข้าฉุกเฉินนอกเวลาทำการในกรุงเทพฯ: 2,000–8,000 บาทเฉพาะค่าเข้าหน้างาน ยังไม่รวมอะไหล่
- งานไฟฟ้าฉุกเฉินกลางคืนที่ต้องมีทีม 2–3 คน: 6,000–20,000 บาทขึ้นไป
- สูบน้ำ/แก้น้ำท่วมเฉพาะหน้า: 5,000–30,000 บาท ขึ้นกับอุปกรณ์และระยะเวลา
4) งบ Capex ย่อยหรือ Replace-before-fail
คือการเปลี่ยนอุปกรณ์ก่อนเสียหนัก เช่น ปั๊มน้ำเก่าที่ซ่อมถี่ ตู้ไฟที่อะไหล่เริ่มหายาก หรือท่อเมนที่รั่วซ้ำ งบนี้สำคัญมากสำหรับผู้จัดการอาคารที่ต้องคุมความเสี่ยงหลายไซต์ เพราะการเปลี่ยนเชิงรุกมักถูกกว่าการปล่อยให้เสียกลางเวลาใช้งาน
วิธีใช้ราคาเสนอจริงเพื่อทำงบที่แม่นขึ้น
ขั้นที่ 1: แยกสินทรัพย์ตามระบบและระดับความเสี่ยง
เริ่มจากจัดกลุ่มเป็น
- ระบบไฟฟ้า
- ระบบประปาและสุขาภิบาล
- ระบบเครื่องกลและปั๊ม
- งานสถาปัตย์/พื้นที่ส่วนกลาง
- งานฉุกเฉินและความปลอดภัย
จากนั้นให้จัดอันดับ Critical, Important, Routine
เช่น ตู้ไฟหลัก ปั๊มน้ำดี ปั๊มดับเพลิง และท่อเมนน้ำ เป็นกลุ่ม Critical เพราะกระทบผู้ใช้อาคารจำนวนมากและมีผลด้านความปลอดภัย
หากต้องการวางแผนระบบไฟและ PM ให้ละเอียด ควรมีข้อมูลราคาและรอบงานจากผู้ให้บริการที่เชี่ยวชาญด้าน งานระบบไฟฟ้าอาคาร หรือผู้รับเหมาซ่อมบำรุงประจำที่เข้าใจข้อจำกัดการทำงานในอาคารใช้งานจริง
ขั้นที่ 2: เก็บใบเสนอราคาอย่างน้อย 2–3 แหล่งต่อหมวดงาน
ไม่จำเป็นต้องขอทุกงานทุกครั้ง แต่ควรมีฐานราคาสำหรับงานที่เกิดซ้ำบ่อย เช่น
- เปลี่ยนปั๊มน้ำ
- เปลี่ยนเบรกเกอร์
- ซ่อมท่อรั่ว
- เปลี่ยนวาล์ว
- ล้างแทงก์น้ำ
- ตรวจตู้ไฟและเทอร์โมสแกน
แนวทางปฏิบัติ:
- งานมูลค่าต่ำกว่า 10,000 บาท: ใช้ราคา benchmark ภายใน + ผู้ขายประจำ 1 ราย
- งาน 10,000–100,000 บาท: ควรมีอย่างน้อย 2 ราคา
- งานเกิน 100,000 บาท: ควรมี 3 ราคาและเทียบ BOQ หรือ scope ให้เหมือนกัน
จุดสำคัญคือไม่เปรียบเทียบแค่ “ยอดรวม” แต่ต้องดูว่าในราคาเสนอรวมอะไรบ้าง เช่น
- ค่าแรงติดตั้ง
- ค่าเข้าหน้างาน
- อะไหล่แท้หรือเทียบ
- การรับประกัน
- ทดสอบระบบหลังติดตั้ง
- งานคืนสภาพ
- ภาษีมูลค่าเพิ่ม
ขั้นที่ 3: สร้างราคาอ้างอิงภายใน
เมื่อได้ใบเสนอราคาจริงแล้ว ให้แปลงเป็นฐานข้อมูลกลาง เช่น Excel หรือระบบ FM โดยมีช่องอย่างน้อยดังนี้
- ประเภทงาน
- อาคาร/สาขา
- วันที่เสนอราคา
- ยี่ห้อ/รุ่น
- ราคาก่อน VAT
- VAT
- ระยะเวลางาน
- ระยะเวลารับประกัน
- ผู้รับเหมา
- หมายเหตุหน้างาน
ตัวอย่าง:
- เปลี่ยนปั๊มน้ำ 2 HP อาคารสำนักงานสุขุมวิท: 42,000 บาท รวมติดตั้ง รับประกัน 1 ปี
- เปลี่ยนปั๊มน้ำ 2 HP โรงงานบางนา: 36,500 บาท แต่ไม่รวมเดินท่อใหม่
- ซ่อมท่อรั่วในฝ้าอาคารพาณิชย์ พระราม 3: 18,000 บาท รวมรื้อ-คืนฝ้าบางส่วน
เมื่อเก็บข้อมูล 6–12 เดือน คุณจะเริ่มเห็น “ช่วงราคาจริง” ที่ใช้ตั้งงบได้แม่นกว่าอ้างอิงความจำของทีมหน้างาน
ขั้นที่ 4: ใส่ค่าเผื่อความเสี่ยงตามลักษณะอาคาร
อาคารแต่ละประเภทมี risk loading ต่างกัน เช่น
- อาคารเก่าเกิน 15 ปี: เผื่อ 15–25%
- อาคารที่มีผู้เช่าเต็มและทำงานนอกเวลาต้องเสียค่า OT: เผื่อ 10–20%
- สาขาต่างจังหวัดที่ต้องขนวัสดุจากกรุงเทพฯ: เผื่อ 5–15%
- อาคารที่มีระบบเดิมไม่เป็นมาตรฐาน เอกสารไม่ครบ: เผื่อ 10–30%
การเผื่อแบบนี้ต่างจากการ “บวกเผื่อมั่ว” เพราะอิงเหตุผลหน้างานและตรวจสอบย้อนหลังได้
ตัวอย่างการตั้งงบจริงสำหรับอาคารสำนักงาน 12 ชั้นในกรุงเทพฯ
สมมติอาคารมีพื้นที่ใช้งาน 18,000 ตารางเมตร อายุอาคาร 14 ปี มีผู้เช่า 80% และมีระบบหลักดังนี้
- ปั๊มน้ำใช้งาน 2 ชุด
- ตู้ MDB 1 ชุด + DB หลายชั้น
- ห้องน้ำรวม 24 จุด
- ถังเก็บน้ำใต้ดินและดาดฟ้า
- พื้นที่ส่วนกลาง ล็อบบี้ ที่จอดรถ
งบ PM ต่อปี
- ตรวจระบบไฟฟ้ารายไตรมาส 4 ครั้ง x 18,000 บาท = 72,000 บาท
- เทอร์โมสแกนตู้ไฟปีละ 1 ครั้ง = 25,000–45,000 บาท
- PM ปั๊มน้ำรายไตรมาส 4 ครั้ง x 9,000 บาท = 36,000 บาท
- ล้างถังน้ำ 2 ครั้ง/ปี x 18,000 บาท = 36,000 บาท
- ตรวจท่อและสุขาภิบาลรายครึ่งปี 2 ครั้ง x 12,000 บาท = 24,000 บาท
รวม PM คร่าว ๆ: 193,000–213,000 บาท/ปี
งบ Corrective จากประวัติย้อนหลัง
- ซ่อมวาล์ว/สุขภัณฑ์/ฟลัชวาล์ว 10–15 งาน/ปี เฉลี่ย 3,500 บาท = 35,000–52,500 บาท
- แก้ท่อตัน/ท่อรั่ว 6–10 งาน/ปี เฉลี่ย 8,000 บาท = 48,000–80,000 บาท
- งานไฟฟ้าย่อย เช่น เปลี่ยน MCB, สวิตช์, เต้ารับ 8–12 งาน/ปี เฉลี่ย 4,500 บาท = 36,000–54,000 บาท
- ซ่อมปั๊มหรืออุปกรณ์ประกอบ 1–2 งาน/ปี = 15,000–40,000 บาท
รวม Corrective: ประมาณ 134,000–226,500 บาท/ปี
งบฉุกเฉิน
แนะนำกัน 15% ของ PM + Corrective
คิดจากฐาน 327,000–439,500 บาท = 49,000–66,000 บาท
งบ Replace-before-fail
- สำรองเปลี่ยนปั๊มน้ำ 1 ชุด: