2026-11-12 · TWH AI
บริการทำความสะอาดและบำรุงรักษาในระยองสำหรับโรงงานและคลังสินค้า
คู่มือ B2B สำหรับผู้ดูแลอาคารและฝ่ายปฏิบัติการในระยอง วางแผนงานทำความสะอาดโรงงานและคลังสินค้า คุมมาตรฐาน ความปลอดภัย และต้นทุนผู้รับเหมา
ระยองเป็นหนึ่งในพื้นที่อุตสาหกรรมสำคัญของประเทศ ทั้งนิคมอุตสาหกรรม โรงงานผลิต ชิ้นส่วนยานยนต์ ปิโตรเคมี อาหารแปรรูป ไปจนถึงคลังสินค้าและศูนย์กระจายสินค้า การดูแลงานทำความสะอาดและบำรุงรักษาอาคารในพื้นที่ลักษณะนี้จึงไม่ใช่แค่ “ทำให้สะอาด” แต่เป็นงานที่ส่งผลโดยตรงต่อความปลอดภัยในการทำงาน ความพร้อมของเครื่องจักร ภาพลักษณ์ในการตรวจเยี่ยมโรงงาน และต้นทุนการปฏิบัติการระยะยาว สำหรับผู้จัดการอาคาร ฝ่ายธุรการ ฝ่ายปฏิบัติการ หรือสำนักงานนิติบุคคลขององค์กร บทความนี้จะช่วยวางกรอบคิดในการเลือกผู้รับเหมา กำหนดขอบเขตงาน คุมมาตรฐาน และบริหารงบประมาณให้เหมาะกับบริบทของโรงงานและคลังสินค้าในระยอง
ทำไมงานทำความสะอาดและบำรุงรักษาในโรงงาน/คลังสินค้าจึงต้องวางแผนแบบ B2B
สภาพงานของโรงงานและคลังสินค้าแตกต่างจากอาคารสำนักงานทั่วไปอย่างมาก เช่น
- มีฝุ่นอุตสาหกรรม คราบน้ำมัน จาระบี และเศษวัสดุ
- มีพื้นที่สูง พื้นที่แคบ และจุดเสี่ยงจากรถโฟล์คลิฟต์
- มีการเดินเครื่องต่อเนื่องหลายกะ
- มีข้อกำหนดด้าน EHS, Safety และ Audit จากลูกค้า
- ต้องประสานกับฝ่ายผลิต ฝ่ายซ่อมบำรุง และผู้รับเหมาหลายเจ้า
ดังนั้นการเลือกบริการ ทำความสะอาดสำหรับองค์กร หรือบริการ บำรุงรักษาอาคาร จึงควรพิจารณามากกว่าราคาเพียงอย่างเดียว โดยเฉพาะในระยองซึ่งมีโรงงานหนาแน่น การหยุดไลน์ผลิตเพราะพื้นลื่น ฝุ่นสะสม หรือระบบอาคารไม่ได้รับการดูแล อาจมีต้นทุนสูงกว่าค่าบริการหลายเท่า
ประเภทงานที่โรงงานและคลังสินค้าในระยองมักต้องใช้บริการ
1) งานทำความสะอาดประจำวัน
เหมาะกับพื้นที่ที่มีคนใช้งานต่อเนื่อง เช่น
- โถงผลิตและทางเดิน
- พื้นคลังสินค้า
- สำนักงานภายในโรงงาน
- ห้องน้ำ พื้นที่รับรองลูกค้า
- โรงอาหาร จุดพักพนักงาน
- ทางขึ้นลงสินค้าและจุดโหลดดิ้ง
ลักษณะงานมักรวมถึงกวาด ดูดฝุ่น ถูพื้น เก็บขยะ ทำความสะอาดห้องน้ำ เติมวัสดุสิ้นเปลือง และดูแลจุดสัมผัสร่วม
ช่วงราคาตลาดในระยองสำหรับแม่บ้าน/พนักงานทำความสะอาดประจำแบบ outsource โดยทั่วไปอยู่ที่ประมาณ 18,000–28,000 บาท/คน/เดือน ขึ้นกับ
- จำนวนชั่วโมงทำงาน
- ทำงาน 6 วันหรือ 7 วัน
- กะกลางวันหรือรวมกะกลางคืน
- PPE และการอบรมเฉพาะไซต์
- ขอบเขตงานและความเสี่ยงหน้างาน
หากเป็นหัวหน้าทีม onsite หรือ supervisor มักมีค่าใช้จ่ายเพิ่มอีกราว 25,000–40,000 บาท/เดือน
2) งาน Big Cleaning หรือ Deep Cleaning ตามรอบ
ใช้ในกรณีทำความสะอาดเชิงลึกเป็นรายเดือน รายไตรมาส หรือก่อน Audit เช่น
- ขัดล้างพื้นโรงงาน
- ล้างคราบน้ำมันในโซนผลิต
- เช็ดโครงสร้างเหนือศีรษะและท่อ
- ดูดหยากไย่คานสูง
- ล้างผนัง รางไฟ พัดลมดูดอากาศ
- ทำความสะอาดคลังสินค้าก่อนรับลูกค้าตรวจ
ราคามักคิดตามพื้นที่และความยากของงาน เช่น
- ขัดล้างพื้นทั่วไป: 12–35 บาท/ตร.ม.
- พื้นมีคราบหนัก/น้ำมันมาก: 25–60 บาท/ตร.ม.
- ทำความสะอาดที่สูงด้วยอุปกรณ์พิเศษ: 35–120 บาท/ตร.ม. หรือเหมาวัน
- Big Cleaning โรงงานขนาดกลาง 3,000–5,000 ตร.ม.: โดยรวมอาจอยู่ราว 60,000–220,000 บาท/ครั้ง ขึ้นกับสภาพจริง
3) งานบำรุงรักษาระบบและโครงสร้างอาคาร
แม้บทความนี้เน้นงานทำความสะอาด แต่ในทางปฏิบัติ โรงงานและคลังสินค้ามักต้องรวมงานบำรุงรักษาเพื่อแก้ปัญหาหน้างานแบบครบวงจร เช่น
- ซ่อมผนัง หลังคารั่ว รางน้ำ
- ทาสีเส้นจราจรและ floor marking
- ซ่อมพื้น epoxy หรือ concrete patch
- ล้างแอร์และ PM ระบบปรับอากาศสำนักงาน
- ซ่อมไฟแสงสว่างภายในคลัง
- ตรวจเช็กประตูม้วน ประตูโหลดดิ้ง และฮาร์ดแวร์อาคาร
หลายองค์กรในระยองนิยมใช้ผู้ให้บริการที่ดูแลงานหลายหมวดได้ เพื่อให้การประสานงานง่ายขึ้น โดยเฉพาะไซต์ที่มีทีมธุรการขนาดเล็ก
ประเด็นกฎหมายและข้อกำหนดที่ควรคุมในประเทศไทย
สำหรับผู้จัดการอาคารหรือฝ่ายปฏิบัติการ สิ่งสำคัญคือการแยกให้ออกระหว่าง “ข้อกฎหมายที่ต้องทำ” กับ “มาตรฐานที่ควรทำเพื่อความปลอดภัยและ audit readiness”
ความปลอดภัยในการทำงาน
งานทำความสะอาดในโรงงานมักเกี่ยวข้องกับสารเคมี พื้นลื่น งานที่สูง และการทำงานใกล้เครื่องจักร ผู้ว่าจ้างควรตรวจให้ชัดว่า ผู้รับเหมามีอย่างน้อยดังนี้
- JSA / RA หรือการประเมินความเสี่ยงก่อนเริ่มงาน
- Work Permit สำหรับงานเสี่ยง เช่น งานที่สูง งานไฟฟ้า งานในพื้นที่ควบคุม
- SDS ของน้ำยาเคมี
- การอบรม PPE และความปลอดภัยหน้างาน
- ประกันอุบัติเหตุหรือประกันความรับผิดตามข้อตกลง
- การล็อกเอาต์/แท็กเอาต์ หากทำงานใกล้อุปกรณ์ที่มีพลังงานอันตราย
แม้ผู้รับเหมาจะเป็นผู้ส่งคนเข้าทำงาน แต่เจ้าของพื้นที่ก็ยังมีหน้าที่กำกับดูแลความปลอดภัยร่วมด้วยในทางปฏิบัติ
กฎหมายแรงงานและการจ้างเหมาบริการ
การเลือกบริษัทที่ราคาต่ำผิดปกติอาจเสี่ยงเรื่องการบริหารแรงงาน เช่น
- ไม่ส่งประกันสังคม
- ไม่มีสลิปเงินเดือนชัดเจน
- เปลี่ยนคนบ่อยเพราะสภาพการจ้างไม่มั่นคง
- ไม่อบรมพนักงานก่อนเข้าพื้นที่อุตสาหกรรม
สำหรับองค์กรขนาดกลางถึงใหญ่ ควรขอเอกสารอย่างน้อยดังนี้
- หนังสือรับรองบริษัท
- ภ.พ.20 หากมี VAT
- รายชื่อพนักงานและสำเนาการขึ้นทะเบียนที่เกี่ยวข้อง
- หลักฐานประกันสังคมหรือเอกสารแรงงานตามรอบที่ตรวจได้
- นโยบายความปลอดภัยและขั้นตอนตอบสนองเหตุฉุกเฉิน
การจัดการของเสียและสารเคมี
หากมีการใช้น้ำยาทำความสะอาด น้ำยาล้างคราบ หรือมีของเสียปนเปื้อนน้ำมัน ต้องกำหนดวิธีเก็บ แยก และกำจัดให้สอดคล้องกับระบบของโรงงาน ไม่ควรปล่อยให้ผู้รับเหมาทิ้งรวมกับขยะทั่วไปโดยไม่มีคำแนะนำ
ตัวอย่างเช่น โรงงานชิ้นส่วนโลหะในนิคมฯ อาจมีผ้าเช็ดคราบน้ำมันและตะกอนที่ต้องแยกจากขยะสำนักงานอย่างชัดเจน หากผู้รับเหมาทำผิดขั้นตอน อาจกระทบผล audit ด้านสิ่งแวดล้อมได้ทันที
จะกำหนดขอบเขตงานอย่างไรไม่ให้บานปลาย
ปัญหาคลาสสิกของงานจ้างทำความสะอาดคือ “ตกลงกันไม่ชัด” ทำให้เกิดข้อโต้แย้งเรื่องจำนวนคน ความถี่ และพื้นที่รับผิดชอบ วิธีที่ดีที่สุดคือทำ Scope of Work ให้ละเอียดตั้งแต่ต้น
รายการที่ควรอยู่ใน Scope
- พื้นที่รับผิดชอบเป็นตารางเมตร
- แปลนหรือ zoning ของอาคาร
- ความถี่ของแต่ละกิจกรรม
- เวลาที่อนุญาตให้เข้าทำงาน
- พื้นที่ห้ามเข้า/พื้นที่ต้องมี escort
- เครื่องมือและน้ำยาที่ผู้รับเหมาต้องจัดหา
- จุดใช้น้ำ ไฟ และที่เก็บอุปกรณ์
- KPI และ SLA
- ขั้นตอนแจ้งเหตุผิดปกติ เช่น น้ำรั่ว หลอดไฟเสีย พื้นแตก
- เงื่อนไขเพิ่ม-ลดงาน
ตัวอย่างตารางความถี่ที่ใช้งานได้จริง
สำหรับคลังสินค้าขนาด 8,000 ตร.ม. ในระยอง อาจกำหนดดังนี้
- พื้นทางเดินหลัก: กวาด/ดูดฝุ่นทุกวัน, scrubber machine สัปดาห์ละ 2 ครั้ง
- จุดโหลดสินค้า: เก็บเศษพาเลตและพลาสติกทุกกะ
- ห้องน้ำ: ทำความสะอาดทุก 2–3 ชั่วโมง
- สำนักงานในคลัง: ทำความสะอาดวันละ 1 รอบ
- รางไฟ/คานสูง: ทำรายไตรมาส
- ผนังและประตูม้วน: ทำรายเดือน
- Big Cleaning ก่อน stock audit: ทุก 6 เดือน
การกำหนดแบบนี้ช่วยให้ผู้รับเหมาประเมินคนและเครื่องจักรได้แม่นขึ้น ลดโอกาสเสนอราคาต่ำแล้วมาขอเพิ่มภายหลัง
ราคาตลาดในระยอง: ควรตั้งงบประมาณเท่าไร
ราคาจริงขึ้นอยู่กับขอบเขตงาน ความเสี่ยง และมาตรฐานของแต่ละโรงงาน แต่เพื่อใช้วางงบเบื้องต้น สามารถอ้างอิงช่วงราคาโดยประมาณดังนี้
งานประจำรายเดือน
- พนักงานทำความสะอาดประจำ 1 คน: 18,000–28,000 บาท/เดือน
- หัวหน้าทีม/ซูเปอร์ไวเซอร์: 25,000–40,000 บาท/เดือน
- เครื่อง scrubber หรือ ride-on พร้อม operator: 30,000–85,000 บาท/เดือน ขึ้นกับขนาดและชั่วโมงใช้งาน
- วัสดุสิ้นเปลืองห้องน้ำ/สบู่/กระดาษ: อาจเพิ่ม 3,000–20,000 บาท/เดือน ตามจำนวนพนักงานในไซต์
งานครั้งคราว
- ขัดพื้น/ล้างพื้นคลัง: 12–35 บาท/ตร.ม.
- ล้างคราบหนักในโรงงาน: 25–60 บาท/ตร.ม.
- ทำความสะอาดที่สูง: 35–120 บาท/ตร.ม.
- ล้างกระจกภายนอกหรืออาคารสูงเฉพาะจุด: 5,000–50,000 บาท/ครั้ง
- ทาสีเส้นจราจร/ตีเส้น safety: 80–250 บาท/ตร.ม. หรือคิดตามเมตรยาว
- ซ่อมพื้น epoxy เป็นหย่อม: 800–2,500 บาท/ตร.ม. ขึ้นกับความหนาและการเตรียมพื้น
ปัจจัยที่ทำให้ราคาสูงขึ้นในระยอง
- ไซต์อยู่ในนิคมที่มีขั้นตอนเข้าออกเข้มงวด
- ต้องทำงานนอกเวลา/วันหยุด
- พื้นที่มีความเสี่ยงจากสารเคมีหรือ ATEX zone
- ต้องใช้คนผ่านอบรมเฉพาะ
- ต้องใช้รถกระเช้า scaffold หรือเครื่องจักรเฉพาะ
- มี SLA เข้ม เช่น ต้องเข้าหน้างานภายใน 2 ชั่วโมงเมื่อเกิดเหตุ
หากต้องการเทียบราคากับผู้ให้บริการในพื้นที่ ควรสอบถามผู้รับเหมาที่มีประสบการณ์ในจังหวัดโดยตรง เช่นผู้ให้บริการที่ครอบคลุม พื้นที่ระยอง และเข้าใจรูปแบบงานอุตสาหกรรม
วิธีประเมินผู้รับเหมามากกว่าแค่ “ราคาถูก”
1) ดูประสบการณ์ในงานอุตสาหกรรมจริง
ผู้รับเหมาที่เก่งงานสำนักงานอาจไม่เหมาะกับโรงงาน เพราะหน้างานต่างกันมาก ควรถามตรง ๆ ว่าเคยดูแล
- โรงงานประเภทใด
- พื้นที่